Warzywa korzeniowe w jesiennej diecie

Marchew, pietruszka, burak ćwikłowy, ale i te mniej znane – pasternak, topinambur czy batat, to jesienne dary natury, po które warto sięgać na co dzień. Jakie mają łatwości prozdrowotne? Jakie potrawy z nich przygotować? Podpowiadamy!

W polskiej tradycji kulinarnej warzywa korzeniowe są znane od dawna. Ich zbiór przypadał na późną jesień, i co ważne – w odpowiednich warunkach można było je długo przechowywać. W ten sposób warzywa zawsze były pod ręką. Dziś to nie problem. Marchewkę czy pietruszkę kupimy w każdym sklepie. Korzystajmy z tej możliwości jak najczęściej, bo w korzeniach tych warzyw jest całe mnóstwo wartości odżywczych.  

Marchew

Warzywo to znane jest chyba wszystkim. Dodaje się je do zup i surówek, świetnie smakuje jako przekąska. A czy wiesz, że przez wiele stuleci marchewkę traktowano po macoszemu? Dopiero XVI wiek wprowadził ją do polskiej kuchni. I od tego momentu trudno zrzucić ją z piedestału.

Marchew obfituje w wiele witamin i minerałów. Jest źródłem witaminy E, K oraz witamin z grupy B. Swój pomarańczowy kolor zawdzięcza karotenoidom, które stanowią źródło prowitaminy A. W marchwi sporo jest również luteiny, która jest niezbędna w procesie dobrego widzenia (zapobiega rozwojowi zwyrodnienia plamki związanej z wiekiem).

Marchewka to świetna przekąska dla osób uczących się i pracujących umysłowo. Wiele w niej choliny, która odpowiada za prawidłową pracę mózgu i układu nerwowego.

Potrawy, które przygotujesz z dodatkiem marchwi, to m.in. rosół (klasyk!), świeże surówki, np. tarta marchewka z ząbkiem posiekanego czosnku i łyżką majonezu czy marchwianka (zupa łagodząca objawy nieżytu żołądka).

Pietruszka

Korzeń pietruszki to doskonałe źródło jodu, żelaza i magnezu. Sporo w nim też witaminy C i witamin z grupy B. Wspomaga oczyszczanie organizmu z toksyn i przemianę materii.

Mało kto wie, że korzeń pietruszki ma też sporo właściwości leczniczych. Medycyna ludowa zalecała stosowanie tego warzywa w infekcjach dróg moczowych oraz w dolegliwościach bólowych żołądka.

Niezwykle cenna jest też natka pietruszki, która nie tylko rośnie szybciej niż korzeń, ale też ma zdecydowanie więcej bardzo dobrze przyswajalnej witaminy C. Warto dodawać ją do kanapek oraz sałatek.

Z dodatkiem pietruszki przygotujesz smaczny krem z białych warzyw oraz zupę z gruszki i… pietruszki. Warzywo świetnie smakuje zapiekane w miodzie.

Burak ćwikłowy

Jedni buraki kochają, inni nie przepadają za ich smakiem. Są to jednak warzywa, które w kategorii najzdrowszych plasują się w czołówce. Są źródłem kwasu foliowego i żelaza. Nie bez powodu poleca się je kobietom w ciąży, osobom z anemią lub które zmagają się z chorobami układu krwionośnego.

Buraki od dawna były istotnym składnikiem diety dzieci i dorosłych. Przygotowywano z nich różne potrawy, m.in. barszcz. Nie bez powodu zresztą, bo obecne w warzywie witaminy i minerały solidnie wzmacniają odporność.

Przepis na syrop z buraka

Wybierz 2-3 okrągłe buraki. Dokładnie je opłucz, obetnij korzonki i ogonki liściowe, ale zostaw skórkę. Od strony korzenia wytnij duże stożkowe otwory (możesz to zrobić przy pomocy ostrego noża lub łyżeczki) i wsyp do nich cukier. Wstaw buraki do piekarnika i piecz je tak długo, aż w otworach pojawi się syrop. Gotowe!

Pasternak

To warzywo mało znane. Jeszcze kilkanaście lat temu dość często używano je do przygotowywania potraw, karmiono nim również zwierzęta. Dziś szefowie kuchni coraz częściej sięgają po pasternak. Do jego spożywana namawiają też dietetycy, gdyż wiele w nim witaminy C oraz witamin z grupy B. Stanowi źródło błonnika pokarmowego, ma niewiele kalorii i wspomaga przemianę materii.

Ale uwaga: pasternak to roślina spokrewniona z barszczem Sosnowskiego, którego sok wydzielany przez świeże rośliny wywołuje zmiany skórne. I podobnie jest z warzywem. Jej korzeń jest jadalny i niegroźny, ale kontakt z sokami wydzielanymi przez połamane łodygi, kwiaty lub liście jest silnie toksyczny, zwłaszcza w słoneczne dni.

Topinambur

Słonecznik bulwiasty, bo i tak można nazwać topinambur, to niezwykle ciekawa roślina. Coraz częściej jest uprawiana w przydomowych ogródkach. Nie bez powodu zresztą. Z jednej strony jej korzenie są jadalne, więc topinambur stanowi ciekawe urozmaicenie codziennej diety, z drugiej zaś – jej nadziemna część pięknie się prezentuje i wabi pożyteczne owady, np. pszczoły.

Topinambur coraz częściej można kupić w polskich sklepach. To niezwykle cenne warzywo, znane w medycynie ludowej od dawna. Zawiera witaminy z grupy B, witaminę C, żelazo, fosfor, potas i cynk. Polecane jest cukrzykom ze względu na obecną w nim inulinę, czyli naturalny prebiotyk, który reguluje poziom cukru we krwi oraz pozytywnie oddziałuje na układ pokarmowy (zapobiega zaparciom, ułatwia trawienie). Trzeba jednak uważać: spożycie słonecznika bulwiastego w dużej ilości może dać efekt przeczyszczający.

Batat

Jeszcze kilka lat temu trudno było je kupić, dziś dostępne są w wielu hipermarketach. W najprostszym tłumaczeniu –  batat to słodki ziemniak. Ma delikatny smak, który pasuje do wielu dań. Bardzo często pojawia się na talerzach w krajach afrykańskich i Indiach.

Bataty to kolejne warzywo, o którym powinni pamiętać cukrzycy. Ma niski indeks glikemiczny i sporo wartości odżywczych. Jest źródłem karotenów i karotenoidów – bardzo silnych antyoksydantów, które niszczą wolne rodniki.

Słodkie ziemniaki można przygotować na wiele różnych sposobów. Najprościej jest upiec je w piekarniku z dodatkiem ziół, np. tymianku i rozmarynu. To bardzo zdrowy zamiennik frytek, będący świetnym dodatkiem do ryb i mięs. Bataty można również dodawać do zup oraz dań jednogarnkowych. Warto przygotować z nich placki ziemniaczane.

Warzywa korzeniowe wracają do łask. Niektóre z nich są w naszych kuchniach od dawna, inne dopiero nieśmiało do nich wkraczają. Przy najbliższych zakupach warto nieco przychylniejszym okiem spojrzeć na bataty czy buraka, a w domu przygotować z nich ciekawą w smaku i zdrową potrawę.

Agnieszka Gotówka

Autorka wielu artykułów o tematyce medycznej i prozdrowotnej. Miłośniczka ekologii, redaktor naczelna serwisu Biokurier.pl. Prywatnie mama dwóch chłopców, z którymi uwielbia chodzić na spacery i podziwiać chmury.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.