Wigilijny barszcz czerwony – szczypta tradycji i przepis

Lista wigilijnych potraw oprócz ryby, pierogów czy pierniczków nie może obyć się bez barszczu czerwonego. Na naszych stołach gości on w różnych postaciach: klarownego wywaru, barszczu z uszkami czy gęstego od dodatków barszczu ukraińskiego. Sprawdź, co dobrego kryje w sobie ten przysmak i jak go przygotować zgodnie z tradycyjną recepturą na zakwasie.

Tradycja jedzenia barszczu czerwonego

Gdy mowa o wigilijnej zupie, nie wszystkim od razu przychodzi do głowy barszcz czerwony. W wielu regionach to grzybowa jest tradycyjną zupą spożywaną podczas wieczerzy wigilijnej – tak jest m.in. na Pomorzu i Kaszubach czy Podhalu. Zresztą sam skład i wygląd barszczu czerwonego zmienia się w zależności od regionu. W niektórych występuje w komplecie z uszkami, w innych natomiast jest jedzony z ziemniakami i grzybami (na Mazowszu i Kurpiach oraz w Małopolsce).

Do tego trzeba jeszcze dołożyć rodzinne tradycje, często zależne przede wszystkim od tego, gdzie wychowywali się najstarsi członkowie rodziny, którzy zwyczaje przekazują potomnym.

Na wielu stołach pojawia się też barszcz ukraiński, czyli zupa pełna warzyw korzeniowych, ale także kapusty włoskiej i białej fasoli. Jest to zdecydowanie najbogatsza i jednocześnie najgęstsza wersja barszczu wśród wszystkich tu wskazanych.

Burak – serce wigilijnego barszczu

Na tle wielu smażonych i ciężkostrawnych potraw wigilijnych, barszcz czerwony zdecydowanie odznacza się w pozytywny sposób. Same buraki mają ok. 43 kcal / 100 g produktu, więc nie są specjalnie kaloryczne. Swój piękny kolor zawdzięczają betacyjaninie, czyli barwnikowi o właściwościach przeciwutleniających. Antyutleniacze nie tylko spowalniają procesy starzenia się komórek, ale także obniżają ryzyko występowania chorób krążenia. 

Burak to również źródło azotanów, które pozytywnie wpływają na formę sportową — jak się okazuje, barszcz na zakwasie może być formą legalnego dopingu. Buraki dostarczają również pewnych ilości miedzi oraz potasu, który jest istotny dla funkcjonowania gospodarki wodno-elektrolitowej.

Barszcz czerwony na zakwasie – przepis

Jeśli nie chcesz dróg na skróty i planujesz zrobić swój barszcz na zakwasie od A do Z, musisz zacząć go przygotowywać odpowiednio wcześniej – zakwas potrzebuje czasu na fermentację (od jednego do kilku tygodni).

Barszcz wigilijny – przepis na zakwas

  • 1 kg buraków (ok. 8 średniej wielkości buraków)
  • 4 ząbki czosnku
  • ziele angielskie, liść laurowy
  • ok. 1,5 l-2 l przegotowanej wody
  • pół łyżeczki soli

Buraki należy umyć, obrać ze skórki i pociąć w plastry. Usunąć skórki z czosnku, pokroić na plasterki lub cząstki. Buraki ułożyć w wyparzonym słoiku, zalać letnią wodą. Dodać czosnek oraz przyprawy, a następnie przykryć przygotowany słoik gazą lub czystą ściereczką. Tak zabezpieczone naczynie ustawiamy przy źródle ciepła (np. grzejniku) na co najmniej tydzień. Następnie najlepiej przecedzić zakwas i przelać do zamykanych butelek.

Porada: jeśli chcesz przyspieszyć proces fermentacji, dodaj do słoika kawałek chleba razowego. 

Barszcz czerwony z uszkami na zakwasie

  • 1-1,2 kg buraków
  • 1 korzeń pietruszki
  • pół pora
  • ¼ sporego selera
  • ½ cebuli białej
  • duża garść suszonych grzybów (ok. 10 gramów)
  • 1,5 l wody
  • ok. 500 ml przygotowanego wcześniej zakwasu
  • 1 liść laurowy
  • 1 ziarno ziela angielskiego
  • pieprz
  • szczypta cukru
buraki, barszcz czerwony

Przygotowanie:

1. Umyj, obierz i pokrój w kostkę (grubą) warzywa (oprócz buraków), a następnie przełóż je do garnka.

2. Do warzyw dorzuć liść laurowy oraz ziele angielskie, zalej wodą i gotuj około 45 minut (na średnim ogniu). Następnie odcedź wszystkie warzywa, aby pozostał tylko klarowny bulion.

3. Zalej grzyby około 100 ml wody i odstaw na około 25 minut. Następnie przełóż je razem z wodą i gotuj na małym ogniu ponownie ok. 25 minut.

4. Umyj i obierz buraki w kostkę. Dorzuć do wywaru i gotuj ok. 40-45 minut aż do zmięknięcia, a następnie je wyłów.

5. Na sam koniec dodaj zakwas oraz grzyby, dopraw pieprzem, szczyptą cukru i podgrzej (bez zagotowania).

Podawaj barszcz z uszkami lub bez – tak, jak najbardziej lubicie.

A jeśli w ferworze świątecznych przygotowań nie uda Ci się wyskoczyć na zakupy, pamiętaj o tym, że możesz je zrobić online! Darmowa dostawa z Kaufland poleca się na ten czas. 

Agnieszka Falborska

Dietetyczka, edukatorka żywieniowa i copywriterka medyczna. Od lat publikuje artykuły dotyczące żywienia, zdrowej diety i aktywności fizycznej. Wyznaje zasadę dawania wędki zamiast ryby, dlatego przede wszystkim zajmuje się edukacją dietetyczną. Prywatnie wielbicielka gór, gotowania w stylu zero waste i roślinnego sposobu żywienia.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.